43 χρόνια από το θάνατο του Πάμπλο Νερούντα

Πεθαίνει σε ηλικία 69 ετών στο Σαντιάγο της Χιλής ο κομμουνιστής ποιητής και μέλος της ΚΕ του ΚΚ Χιλής Πάμπλο Νερούδα (Βραβείο Στάλιν, 1953, Νόμπελ Λογοτεχνίας, 1971).

Ένας αιώνας και κάτι από την γέννηση του Χιλιανού ποιητή Πάμπλο Νερούντα

Ο Πάμπλο Νερούδα (φιλολογικό ψευδώνυμο του Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασοάλτο, αναφέρεται ενίοτε στη βιβλιογραφία και τη δισκογραφία ως Πάβλο Νερούδα ή Νερούντα), (12 Ιουλίου 1904-23 Σεπτεμβρίου 1973) ήτανΧιλιανός συγγραφέας και ποιητής.

42 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το θάνατό του Πάμπλο Νερούντα

Σαν σήμερα, πριν από 42 χρόνια πέθανε ο μεγάλος Χιλιανός κομμουνιστής ποιητής και ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές του 20ού αιώνα Πάμπλο Νερούδα. «Ποίηση και πάλη των τάξεων οι στίχοι μου», είχε πει ο ίδιος στο Συνέδριο των οπαδών της ειρήνης στο Μεξικό. «Οι στίχοι μου δε θέλουνε να υποταχτούνε στο αποκαρδιωτικό δράμα ενός κόσμου σε παρακμή, ούτε και στην αφηρημένη και βασανιστική λατρεία για προσκύνηση για ό,τι δε σημαίνει πια τίποτα το ζωντανό».

ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΑ ΝΗΣΙΑ

Οι μακελλάρηδες ρημάξαν τα νησιά.
Το Γουαναανί ήταν το πρώτο
σε τούτη την ιστορία των μαρτύριων.

Τα παιδιά του άργιλου είδαν σπασμένο
το χαμόγελό τους, χτυπημένη
την εύθραυστη σα ζαρκάδι φιγούρα τους,
μα και με το θάνατο ακόμα δεν καταλάβαιναν.

Τους έδεσαν και τους πλήγωσαν,
τους έκαψαν και τους σιγόψησαν
τους δάγκασαν και τους έθαψαν.
Κι όταν ο χρόνος έκανε του βαλς τη στροφή

χορεύοντας στις φοινικιές,
το πράσινο σαλόνι ήταν πια άδειο.

Μόνο κόκκαλα κείτονταν
σε στάση ακαμψίας,
σε σχήμα σταυρού, για μεγαλύτερη
δόξα του Θεού και των ανθρώπων.

Απ’ τ’ αργιλένια βοσκοτόπια

και τις φυλλωσιές του Σοταβέντο

ως τους σωρούς τις κοραλίνες

θέριζε η χαντζάρα του Ναρβάεθ 

Να ο σταυρός, να το κομποσκίνι,

να η Παρθένος του Γαρρότε.

Το ατίμητο πετράδι του Κολόμβου,

η Κούβα η φωσφορική,

δέχτηκε το λάβαρο και τα γόνατα

στην υγρή της άμμο.

ΠΑΜΠΌ ΝΕΡΟΥΝΤΑ

(ΚΑΝΤΟ ΧΕΝΕΡΑΛ)

κοραλίνες=φύκια, ζωόφυτα

Γαρρότε= κολάρο στραγγαλισμού

Σοταβέντο = μικρό νησάκι

Ναρβάεθ = ισπανός κατακτητής

Οι ελευθερωτές (*)

Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο

της καταιγίδας, το δέντρο του λαού.
Απ’ τη γη ανεβαίνουν οι ήρωες του
όπως τα φύλλα απ’ το χυμό,
κι ο άνεμος θρίβει τα φυλλώματα
της βουερής ανθρωποθάλασσας
ώσπου πέφτει στη γη ξανά.


Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο
που τράφηκε με γυμνούς νεκρούς,
νεκρούς μαστιγωμένους και πληγωμένους,
νεκρούς με απίθανη όψη,
παλουκωμένους σε κοντάρια,
κομματιασμένους στην πυρά,
αποκεφαλισμένους με τσεκούρια,
πετσοκομμένους απ’ τα τέσσερα άλογα(1),
σταυρωμένους μες την εκκλησιά.


Κι έρχεται το δέντρο, το δέντρο
που ‘ναι οι ρίζες του ζωντανές
………………………………………..…..

Αυτό το δέντρο των ελεύτερων.
Το δέντρο γη, το δέντρο σύννεφο,
το δέντρο ψωμί, το δέντρο ακόντιο,
το δέντρο γροθιά, το δέντρο φωτιά.
Το πνίγουν τα φουρτουνιασμένα νερά
του νύχτιου καιρού μας,
μα στο κατάρτι ζυγιάζεται
της εξουσίας του ο τροχός
………………………………………… ……..

Έ λα ως τη χαίτη του,
άγγιξε τις ξανανιωμένες του αχτίδες,
βύθισε το χέρι στα εργαστήρια
όπου ο παλλόμενος καρπός του
το φως του διαδίδει καθημερινά.
…………………………………………………..….

Υπερασπίσου τα χείλη κάθε στεφάνης του,
μοιράσου τις εχθρικές του νύχτες,
αγρύπνα για το τόξο της αυγής,
ανάσανε τ’ αστερωμένα ύψη
στηρίζοντας το δέντρο, το δέντρο
που μεστώνει καταμεσίς στη γη.

(1)Με- : θάνατος τρομαχτικός με σούρσιμο πίσω από το άλογο ή κομμάτιασμα με 4 άλογα δεμένα στα 4 άκρα του θύματος που το ξεσκλιζουν

(*)Απόσπασμα από το  CANTO GENERAL  του ΠΑΜΠΛΟ ΝΕΡΟΥΝΤΑ (τ.πρώτος) Μετάφραση Δανάη Στρατηγοπούλου

Διακήρυξη του Νόμου του Χωνιού(*)

Κι αυτοί ανακυρήχθηκαν πατριώτες

στις λέσχες παρασημοφορήθηκαν
γράφοντας έτσι την ιστορία.
Οι Βουλές γεμίσανε,
φανφραρονία, μοιραστήκανε
κατόπι τη γη, το νόμο,
τους καλύτερους δρόμους, τον αέρα,
το Πανεπιστήμιο, τα παπούτσια(1)


Η εκπληχτική πρωτοβουλία τους
υπήρξε το Κράτος, που μ’ αυτό τον τρόπο
στήσανε: η στυγνή απάτη.
Το συζήτησαν όπως πάντα,
με επισημότητες και συμπόσια,
πρώτα σε κύκλους αγροτικούς,
με στρατιωτικούς και δικηγόρους.
Και τελικά φέρανε στο Κογκρέσσο
τον υπέρτατο Νόμο, τον ξακουστό
το σεβαστό, τον ανεπίληπτο
Νόμο του Χωνιού.(2)
                             Έγινε αποδεκτός.


Για τον πλούσιο το καλό τραπέζι.

Τα σκουπίδια για τους φτωχούς.

Το χρήμα για τους πλούσιους.

Για τους φτωχούς η δουλειά.

Για τους πλούσιους το μεγάλο σπίτι.

Η τρώγλη για τους φτωχούς.

Το προνόμιο για τον τρανό κλέφτη.

Η φυλακή γι’ αυτόν που κλέβει ψωμί.

Το Παρίσι για τα’ αρχοντόπουλα.

Ο φτωχός στο μεταλλείο, στην έρημο.

Ο κύριος Ροδρίγες ντε λα Κρότα
μίλησε στη Γερουσία με φωνή
μελίρρυτη και κομψή.

«Τούτος ο Νόμος, τέλος,
εγκαθιδρύει
την υποχρεωτική ιεραρχία,
και προ παντός τις αρχές
της Χριστιανοσύνης……….

……………………………………»

Ξεσπάσανε χειροκροτήματα
απ’ τα αριστοκρατικά εδώλια:
τι ευγλωττία, τι πνευματικότητα,
τι φιλόσοφος, τι φωστήρας.
Κι ο καθένας τους έτρεξε να γεμίσει
τα βαλάντιά του με επιχειρήσεις,
ο ένας μονοπωλώντας το γάλα,
ο άλλος αισχροκερδώντας πάνω στο σύρμα,
ο άλλος κλέβοντας στο εμπόριο της ζάχαρης,
κι όλοι μαζί προσφωνώντας
ο ένας τον άλλον με λόγια
πατριωτικά, μονοπωλώντας
τον πατριωτισμό, που τον συμβούλευε
κι αυτόν ο Νόμος του Χωνιού.

(*) Απόσπασμα από το ΚΑΝΤΟ ΧΕΝΕΡΑΛ του Πάμπλο Νερούντα τόμος δεύτερος

 .
(1)Παπούτσια: Πληγή ανείπωτη ή ξυπολησιά της Λ. Αμερικής. Μεγάλη η δυστυχία της ανυπόδησης. Πόνος και έσχατος εξευτελισμός του ανθρώπου κοντά στους άλλους.

(2) Χωνί: Η ίδια η λέξη σημαίνει απάτη, λοβιτούρα. ΛΑΜΟΓΙΑ .

ΝΙΟΤΗ (*)

Μύρο σα φρέσκο κλαρί
από δαμάσκηνα σε μια στρλατα,
τα φιλιά της ζάχαρης στα δόντια,
οι ζωτικές στάλες που γλυστρ΄΄ανε
στα δάκτυλα,
ο γλυκός ερωτικός λοβός,
τ΄αλώνια, οι αχυρώνες, οι κρυφές
προκλητικές γωνιές του μεγάλου σπιτιού,
τα στρώματα που τα κοιμήθηκαν άλλοτε,
η ανερεύνητη χλωρή κοιλάδα
που την κοιτάς ψηλά
μεσ΄απ΄το κρυφό γυιαλί:
η εφηβεία ολόκληρη που βρέχεται και φλέγεται,
σα λάμπα χυμένη στη βροχή.

(*)Pablo Neruda (cando general)