Από την "ΚΑΜΗΛΑ" της Γαλάτιστας 2020

Αναβίωσε και φέτος - Φώτα 2020 -   στη Γαλάτιστα το έθιμο της ΚΑΜΗΛΑΣ.

Από το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στη Γαλάτιστα

Το πατροπαράδοτο της πανηγύρι γιορτάζει και φέτος (2019) η Γαλάτιστα. Αυτό της Αγίας Παρασκευής. 

Πανηγύρι ΑΗ-ΛΙΑ στα Πετροκέρασα

Μερικές φωτογραφίες και ένα βίντεο από το πανηγύρι(από το κουρμπάνι)του ΑΗ-ΛΙΑ στα Πετροκέρασα. Ένα κουρμπάνι που οι ρίζες του χάνονται στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ.ΕΘΙΜΟ ΚΑΜΗΛΑΣ.2η ΜΕΡΑ . ΓΑΜΟΣ ΜΑΝΙΩΣ

Παρά τσουχτερό κρυο τα παγωμένα σοκάκια συνεχίστηκε και σήμερα στο έθιμο της "ΚΑΜΗΛΑΣ" με το γάμο της ΜΑΝΙΩΣ.

Ζωντάνεψε και φέτος η "ΚΑΜΗΛΑ" στη Γαλάτιστα

Τελικά οι Γαλατσιάνοι το κρύο και το χιόνι το ....μασάνε.

Τα Δουδικάμερα

Αρχίζουν τα λεγόμενα Δουδικάμερα. 

Τέλος και για φέτος η Γαλατσιάνικη ΚΑΜΗΛΑ. Του χρόνου πάλι (φώτο και video)

Με το ....γάμο της ΜΑΝΙΩΣ έκλεισε και φέτος το έθιμο της ΚΑΜΗΛΑΣ που γίνεται στη Γαλάτιστα το διήμερο 6-7 του Γενάρη.

Στιγιότυπα (video) από την ΚΑΜΗΛΑ της Γαλάτιστας

Με λίγη καθυστέρηση ανεβάζουμε και video από την ΚΑΜΗΛΑ της Γαλάτιστας, Φωτογραφικό υλικό έχει ανέβει ΕΔΩ

Φωτογραφίες από την "ΚΑΜΗΛΑ" της Γαλάτιστας

Φέτος  εκτός από την ΚΑΜΗΛΑ υπήρχαν πασάδες και αγάδες. Τζαμαλάρηδες ΜΟΝΟ 2. Του χρόνου βλέπω να έχουμε χανουμάκια και γιουσουφάκια 

Γαλατσιάνκα ΕΘΙΜΑ των Θεοφανιών

Ένα  απόσπασμα  από την Εφημερίδα "ΝΕΑ ΤΗΣ ΓΑΛΑΤΙΣΤΑΣ"(αρ.φυλ 17/1997) με την υπογραφή της κ.Κατίνας Ματσούκη-Κουμποτή 

«…..άπλωσε Γιάννη τη μανίκα και πάρ΄ τη λουκανίκα….»

Παραμονή των φώτων, μετά το τέλος του «ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΓΙΑΣΜΟΥ» ξεκινούσε ο παπάς να φωτίσει τα σπίτια. Γέμιζε το μπακρατσούδ΄ με νερό και ξαμολιότανε στα σπίτια. Από τα χαράματα μέχρι που νύχτωνε. Δεν είχε δημοτικό φωτισμό τότε και έπρεπε να τελειώσει μέχρι το βράδυ. Και όχι όπως σήμερα που γυρίζουν οι παπάδες καμιά βδομάδα και ραντίζουν τα σπίτια, για τους ευνόητους λόγους.

Ένα Γαλατσιάνικο έθιμο κάπου 100 χρονώ

Τα Λαζαρκά

 Τραγούδια που τραγουδούσαν στη Γαλάτιστα οι Λαζαρίνες

Χωρίς ΤΖΑΜΑΛΑΡΗΔΕΣ η "ΚΑΜΗΛΑ" στη Γαλάτιστα

Αναβίωσε και φέτος το έθιμο της ΚΑΜΗΛΑΣ στη Γαλάτιστα. Μόνο όσο πάει και τίποτα δεν θυμίζει την ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ "ΚΑΜΗΛΑ". Οι πολλές παρεμβάσεις - προσθήκες νέων δρόμενων άσχετων με το έθιμο και αφαίρεση των πατροπαράδοτων- κάνουν ΑΓΝΩΡΙΣΤΗ την "ΚΑΜΗΛΑ".
Η "ΚΑΜΗΛΑ" είναι "δεμένη"  με τους ΤΖΑΜΑΛΑΡΗΔΕΣ. Πέρυσι δεν είχε ντυθεί ΟΥΤΕ ΕΝΑΣ. Φέτος ΕΝΑΣ και αυτός καβάλα στο άλογο του.
Το έθιμο πρέπει να γυρίσει στις ρίζες του.
Να σταματήσουν ΟΛΕΣ οι παρεμβάσεις για να αποκτήσει την αίγλη του είχε.
Αλογα στο έθιμο δεν υπήρχαν. Ούτε την πρώτη μέρα ΟΥΤΕ τη δεύτερη.
 Θα μπορύσε κανείς να δεχτεί τα άλογα τη δεύτερη μέρα του "ΓΑΜΟΥ" μια και στους πατροπαράδοτους γάμους υπήρχε η "ΚΑΒΑΛΑΡΙΑ".
Αν και στο έθιμο δεν υπηρχαν "ΝΤΥΜΕΝΕΣ" γυναίκες να χορεύουν θα μπορύσε κανείς να το ανεχτεί την πρώτη μέρα. Στο "ΓΑΜΟ" δένει αυτή η προσθήκη.
Αλλά ευτυχώς που υπήρχαν και οι γυναίκες και έτσι έγινε το έθιμο. Τελικά αν περιμένουμαι απο την νεολαία να κρατήσει τα έθιμα και να τα αναδείξει ..... "ΘΟΥ ΚΥΡΙΕ ΦΥΛΑΚΗΝ ΤΟ ΣΤΟΜΑΤΙ ΜΟΥ"

ΤΡΕΛΛΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Ήρθες και πάλι τρελό καρναβάλι

Ήρθες και πάλι

τρελό καρναβάλι

παντού σκορπώντας

γέλια, χαρά

και τη ζωή την έχεις μεταβάλλει

σε πανηγύρια και ξεφωνητά.

Πηδάς και χορεύεις

τρως και μεθάς

παντού σκορπώντας

γέλια, χαρά

και πέφτουν επάνω σου

σαν τη βροχή
οι σερπαντίνες και τα κομφετί.


Σουλτάνα

Για μάσ' τα περιστέρια σου

Σουλτάνα μ' Σουλτάνα μ'

που 'ρχονται στην αυλή μου

Σουλτάνα μ' μαυρομάτα .

Μι τρών' μι πίνουν το νερό

Σουλτάνα μ' Σουλτάνα μ'
μι κουβαλούν το χώμα.
Σουλτάνα μ' μαυρομάτα .
Το χώμα μι χρειάζεται
Σουλτάνα μ' Σουλτάνα μ'.
κι το νερό το θέλω
Σουλτάνα μ' μαυρομάτα.
Θέλω να χτίσω εκκλησιά
Σουλτάνα μ' Σουλτάνα μ'
να χτίσω μοναστήρι
Σουλτάνα μαυρομάτα.
Να 'ρχονται οι νιες
να 'ρχονται οι γριες
Σουλτάνα μ' Σουλτάνα μ'
να 'ρχονται παλικάρια
Σουλτάνα μ' μαυρομάτα.

Περισσότερα τραγουδάκια,ποιήματα και πληροφορίες για τα καρναβάλια  κάντε κλικ
www.paidika.gr/index.php?...id... -

"ΚΑΜΗΛΑ" χωρίς ΤΖΙΑΜΑΛΑΡΗΔΕΣ

Αναβίωσε και φέτος το έθιμο της ΚΑΜΗΛΑΣ στη Γαλάτιστα.

Μόνο που οι πολλές ...παρεμβάσεις στο ΕΘΙΜΟ που γίνονται δεκαετίες τώρα έφτασε στο σημείο φέτος η ΚΑΜΗΛΑ να γίνει ΧΩΡΙΣ τους ΤΖΙΑΜΑΛΑΡΗΔΕΣ που ήταν το κύριο ....συστατικό του ΕΘΙΜΟΥ.΄

Δεν θα το σχολίαζα αν δεν άκουγα έναν παππού που έφτασε στα τέταρτα ....ΗΝΤΑ και που, που όπως έλεγε δεν "ΑΦΗΣΕ ΚΑΜΗΛΑ ΓΙΑ ΚΑΜΗΛΑ" να λεέι "το ότι θα ζούσα να δω ΚΑΜΗΛΑ ΧΩΡΙΣ ΤΖΙΑΜΑΛΑΡΗΔΕΣ δεν  το περίμενα"

Στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής........

.........Στις 6 και 7 του Γενάρη (των ΦΩΤΩΝ και του ΑΗΓΙΑΝΙΟΥ) θα αναβιώσει στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής το Έθιμο της ΚΑΛΗΛΑΣ και της ΝΥΦΗΣ.

 Είναι ένα έθιμο που η αναπαράσταση ενός πραγματικού γεγονότος που συνέβη τέλη του 19^ου με αρχές του 20ου αιώνα.

Πιο συγκεκριμένα.

Ανήμερα των ΦΩΤΩΝ, αμέσως μετά των αγιασμό των υδάτων (περίπου 11 με 11,30) θα αναβιώσει το έθιμο της ΚΑΜΗΛΑΣ.

Νέοι του χωριού ντυμένοι φουστανελάδες (Τζιαμαλάρηδες ) χορεύοντας , με τη συνοδεία ζουρνάδων και νταουλιού, την ΚΑΜΗΛΑ (ομοίωμα Καμήλας ), θα ξεκινήσουν από την πλατεία του χωριού και στη συνεχεία θα γυρίσουν στους δρόμους της Γαλάτιστας μέχρι αργά το βράδυ μοιράζοντας ευχές και μαζεύοντας δώρα.

  

Την επομένη ανήμερα τα΄ΑΗΓΙΑΝΙΟΥ το έθιμο θα συνεχιστεί με τη ΝΥΦΗ.

Μετά την εκκλησία θα ξεκινήσει από την πλατεία του χωριού η αναπαράσταση χωριάτικου παραδοσιακού γάμου πάλι με ζουρνάδες και νταούλια και θα γυρίσουν πάλι όλο το χωριό μοιράζοντας κουφέτα και μαζεύοντας δώρα για το «νοικοκυριό τους», με τη διαφορά ότι τόσο τη νύφη όσο και την κουμπάρα την υποδύονται άντρες.

 Περί τα τέλη του 19^ου αιώνα  με αρχές του 20ου αιώνα, όταν η περιοχή ήταν υποδουλωμένη ακόμα στους Τούρκους ζούσε στο χωριό μια πανέμορφη κοπέλια που την λέγανε ΜΑΝΙΩ. Αυτή ήταν ερωτευμένη με ένα ελληνόπουλο. Την ομορφιά της όμως τη ζήλεψε ο Αγάς της Περιοχής και ,όπως κάθε κατακτητής θέλει το κάθε καλό για τον εαυτό του, τη ΜΑΝΙΩ την ήθελε να την παντρέψει με τον γιο του. Έστειλε λοιπόν τους δικούς του και κλέψανε την ΜΑΝΙΩ και την πήγανε στα λημέρια τους «’Ποψε μας κλέψαν τη Μανιώ τρις Τουρκαρβανιτάδες … λεει το τραγούδι που τραγουδιέται τη μέρα αυτή. «……την πήραν και την πήγανε σε τούρκικα λημέρια αμάν αμάν γκιουζέλ Μανιώ».

 Μόλις το έμαθε αυτό ο καλός της φώναξε τους φίλους του, ντύθηκαν ΤΖΙΑΜΑΛΑΡΗΔΕΣ, φτιάξανε ένα ομοίωμα Καμήλας, μπήκαν από κάτω και άρχισαν να γυρίζουν όλη τη περιοχή και με το πρόσχημα της διασκέδασης έψαχναν να βρουν τη ΜΑΝΙΩ. Ανυποψίαστοι οι Τούρκοι δεν έδωσαν σημασία. Κατά το βραδάκι βρήκαν τη ΜΑΝΙΩ την πήραν μαζί τους και το πρωί πριν καταλάβει ο Αγάς τι είχε γίνει έγινε ο γάμος.

Αυτό το πραγματικό γεγονός αναβιώνει κάθε χρόνο στη Γαλάτιστα σε ανάμνηση εκείνου του γεγονότος που αρκετοί από τους κατοίκους, πριν από μερικές δεκαετίες θυμόνταν και διηγούνταν το γεγονός εκθειάζοντας την απαράμιλλη ομορφιά της ΜΑΝΙΩΣ ,που σαν στράβωνε το ΦΑΚΙΟΛΙ της όλα τα παλικάρια πέφτανε στη ποδιά της.

Τα Δουδικάμερα (*)

Μέρες αξέχαστες των παιδικών μας χρόνων.
Τα περισσότερα σπίτια είχαν γουρούνια. Την Άνοιξη τα αγόραζαν από μικρά (γκρουτζιλούδια). Όλο το καλοκαίρι τα τάιζαν λάχανα, άγρια χόρτα και τζίρου, που τον παίρναμε απού του ματσιό (τυροκομείο). Μας τον έδινε η μάτσιους (τυροκόμος). Από το Φθινόπωρο μέχρι να τα σφάξουν τα τάιζαν καλαμπόκι και ριμουλάζ, για να παχύνουν. Όταν τα σφάζανε, γινόταν σωστό πανηγύρι. Άρχιζαν το φαγοπότι με το συκώτι και συνέχιζαν τρώγοντας και πίνοντας με τη διαδικασία της τακτοποίησης του γουρουνιού. Η νοικοκυρά το θυμιάτιζε και έριχνε τα κάρβουνα μέσα στο αυτί του για να μην το μαγαρίσουν οι καρκατζαλοί. Όλο το δωδεκάμερο θυμιάτιζε το σπίτι να μη ζυγώνουν τα καταραμένα. Αν ήταν μεγάλο, το έγδερναν και το δέρμα, όπως ήταν με τις τρίχες, το έκαναν γρουνουτσάρχα που τα κατασκεύαζαν μόνοι τους και τα φορούσαν στις καλοκαιρινές δουλειές. Άν ήταν μικρά, μέχρι τριάντα οκάδες, τα καθάριζαν από τις τρίχες (τα έγδερναν) και την πέτσα την αλάτιζαν και την μαγείρευαν με διάφορους τρόπους. Επίσης αλάτιζαν τα κόκκαλα και τα μαγείρευαν με μπλιγκούρια, με όσπρια με ρύζι και με άλλα . ΄Ελειωναν τη λίγδα, αλάτιζαν παστό, έκαναν καβουρμά, Η δική μας η χαρά ήταν να πάρουμε τη φούσκα και να τη χαιρόμαστε για πολλές μέρες. Τη φούσκα την έπαιρνε όποιος είχε καλή μάνα!!!....




Τα χρωματιστά μπαλόνια για μας ήταν άγνωστα. Το βράδυ των Χριστουγέννων βάζαμε στο τζάκι ένα μεγάλο κούτσουρο, για να ζεστάνουμε το Χριστό και τρώγαμε καρύδια με το μέλι να τον γλυκάνουμε. Τη νύχτα των Χριστουγέννων, μετά τη θεία λειτουργία, μας περίμενε στο σπίτι η κοτόσουπα (τσιουρβάς), για να είναι ελαφρύ το στομάχι μας μετά από σαράντα μέρες νηστεία. Από τη δεύτερη μέρα βάζανε μπρος το γουρούνι. Οι γειτονιές μοσχοβολούσαν τηγανητό ψητό, τον κιμά τον κάνανε στο ειδικό ξύλο που ήταν από κορμό δέντρου και τον κοπάνιζαν με έναν μικρό τσεκούρι (του τσκουρούδ) που ήταν ειδικό γι’ αυτή τη δουλειά. Με τον ίδιο τρόπο έκαναν και τον κιμά για τα λουκάνικα. Τα κρεμούσαν ψηλά (στ΄βασταγαριά) και περιμέναμε να έρθει ο παπάς την παραμονή των Φώτων να τα φωτίσει και μετά να τα δοκιμάσουμε, γιατί αλλιώς θα μας έτρωγαν οι καρκατζαλοί. ΄Ολες τις μέρες οι νοικοκυρές είχαν αυτή την απασχόληση. ΄Ηξεραν από πού θα κόψουν του σουκάι, που ήταν ειδικό για μπριτζιόλες. ΄Ενα μέρος από το λαιμό το λέγανε αητό, ήταν για σούπα που την τρώγαμε την πρωτοχρονιά. Την πρωτοχρονιά έκαναν και την τζγαρόπτα με το άσπρο το συκώτι (τζγέρ). Βάζανε το νόμισμα και το σταυρό, που τον κάνανε από κλωνάρι ελιάς. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς το βράδυ κόβανε φύλλα ελιάς και σε μια άκρη της γωνιάς που έκαιγε, σάλιωναν τα φύλλα και ρίχνοντάς τα έκαναν μια ευχή. Αν ήταν να πραγματοποιηθεί η ευχή, το φύλλο στριφογύριζε, αν όχι, το φύλλο καιγότανε. Ο Αη Βασίλης δεν ήταν για μας ο ασπρομάλλης αρχοντόγερος με τα ακριβά κόκκινα ρούχα και τη σακούλα με τα πλούσια δώρα. Για μας ο Αη Βασίλης ήταν ένας αγαθός γέρος, ταπεινός, που είχε ζευγάρι καλό κ’ ευλογημένο, γιατί το βλόγησε ο Χριστός και οι δώδεκα Απόστολοι. Γι αυτό την Πρωτοχρονιά στις βρύσες οι γούρνες ήταν γεμάτες δημητριακά. Πήγαιναν πολύ πρωί οι αγρότες και τα έριχναν για να έχουν καλή σοδειά. Το πρωί τα παιδιά έπαιρναν ένα κλωνάρι ελιάς και πήγαιναν στους συγγενείς, χτυπούσαν τις πόρτες και έλεγαν «Θειά θειά κόλντα όσου να βαρεί η πόρτα, να βαρεί κι του μιτάξ. Χρόνους πολλούς κι η Αη Βασίλς». Μετά την εκκλησία τα αγόρια έπαιρναν τη σούβλα και γύριζαν στα σπίτια . Η σούβλα γέμιζε λουκάνικα και παστό, ενώ έψαλλαν τα κάλαντα. «Άγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία, βαστά εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι. Το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί μιλούσε. Βασίλη μ’ πόθεν έρχεσαι και πούθεν κατεβαίνεις. Από τη μάνα μ’ έρχομαι και στο σχολειό μου πάω. Κάτσε να φας, κάτσε να πιεις, κάτσε να τραγουδήσεις. Εγώ γράμματα μάθαινα τραγούδια δεν ηξέρω. Κι αν ηξέρεις γράμματα πες μας την αλφαβήτα. Και στο ραβδί ακούμπησε να πει την αλφαβήτα και το ραβδί ήταν ξερό κι απόληκε κλωνάρια, κλωνάρια χρυσοκλώναρα και χρυσοπλουμισμένα. Σ΄αυτό το σπίτι πούρθαμε πέτρα να μη ραγίσει κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνους πολλούς να ζήσει». Την ημέρα της Πρωτοχρονιάς έκαναν τη μικρή καμήλα.



Την παραμονή των Φώτων περνούσε ο παπάς από όλα τα σπίτια με τον Αγιασμό (στου μπακρατσούδ’) και άγιαζε τα σπίτια. Οι καρκατζαλοί έφευγαν «φεύγητι να φεύγουμι έρχιτι η ζουρλόπαπας μι του ζουρλουμπάκρατσο να μας φουτίσ΄ του κώλου μας». Την ημέρα των Φώτων τα παιδιά γυρνούσαν και έψαλλαν «Σήμιρα τα Φώτα κι οι Φωτισμοί και χαρά μεγάλη κι αγιασμοί. Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό κάθεται κυρά μας η Παναγιά , όργανο βαστάει κερί και τον ΑηΓιάννη παρακαλεί. Αη Γιάννη Πρόδρομε βαπτιστά βάπτισον και μένα θεού παιδί, να αγιαστούν οι κάμποι και τα βουνά ν΄αγιαστεί κι αφέντης με την κυρά. Κάλημερά, κάλησπερα, κάλη σου μέρα αφέντη με την κυρά». Στην εκκλησία μετά τον αγιασμό παίρναμε το πορτοκάλι από το παγκάρι και μετά ακολουθούσαμε τη γνωστή καμήλα. Ήταν η μεγάλη καμήλα. ΄Ολα τα σπίτια ήταν διπλομανταλωμένα, γιατί οι τζιαμαλαροί είχαν το ελεύθερο να μπαίνουν μέσα στα σπίτια και να ρημάζουν τα λουκάνικα. Σκαρφάλωναν κι από τα μπαλκόνια. Έτσι ήταν τότε το έθιμο. Μια φορά σκαρφάλωσαν από ένα μπαλκόνι, κι όπως είχε η θεια το τηγάνι γεμάτο το άδειασαν στου κουπαράν’ που φουρούσαν. Όταν πήγαν να φύγουν αρπάζει ο μπάρμπας το τηγάνι, άδειο, και τους το κοπανάει στο κεφάλι φωνάζοντας «τ΄κιαρατά οι γιοι», όμως ή τγανιά είχε κάνει φτερά. Την άλλη μέρα , τ΄ Αη Γιαννιού γλεντούσε όλο το χωριό. Η γνωστή νύφη κι ο γαμπρός γύριζαν στα σπίτια καλοδεχούμενοι. Τους κερνούσαν, τους έδιναν και το φιλοδώρημα. Εν τω μεταξύ τα νταούλια χαλούσαν τον κόσμο στου παζάρ’. «Πόψι μας κλέψαν τη Μανιώ τρεις τούρκοι αρβανιτάδες αμάν αμάν γκιουζέλ Μανιώ. Την πήραν και την πάειναν σε τουρκομαχαλάδες αμάν αμάν γκιουζέλ Μανιώ. Μανιώ μου το φακιόλι σου μην το πολυστραβώνεις αμάν αμάν κλπ». Τα Φώτα τρώγαμε τα πατσιά.
Κατίνα Ματσούκη-Κουμποτή
(*) Από την εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΓΑΛΑΤΙΣΤΑΣ"